मुख्य सामग्रीवर वगळा

सुगीचे दिस..! भाग - ३

सुगीचे दिस..! भाग - ३ 

रात सरली तसं पहाटे पाचच्या ठोक्याला नेहमीपेक्षा लवकरच माय उठून अंगण झाडून शेणाने तिनं सारवून घेतलं. चुल्हीला पोचारायला गावच्या मधोमध असलेल्या जनाईच्या पांढऱ्या मातीच्या मढीला कोरून काही डेपूड घेऊन आली. अन् त्यांना जोत्याच्या एका पोत्यात ठेऊन दिलं अन् काही डेपूडचा भुगा करून, त्यात पाणी ओतून मायनं चुल्हील पोचारून घेतलं. जोत्याच्या पोत्यात ठेवलेला बाकी डेपूड मायनं माझ्यापासुन लपून कावडाच्या मागे लपून ठेवला.

कारण मला माहीत झालं की, मी वेड्याखुळ्या येताजाता मायची नजर चुकवून तो डेपूडच मूठ मूठ काढून खात बसलो असतो. त्याची कोरट माती खायला खूप कोरट अन् हवीहवीशी वाटते म्हणून मी किती मोठी माती खाऊन घ्यायचो. पण बरसदीच्या दिवसांत एकदा एकाकी माझं पोट दुखायला लागलं अन् डॉक्टरकडे मला नेलं. तेव्हा डॉक्टरांना मी खरं सांगितलं मी माती खातो असं तेव्हा त्यांनी मला खूप बोल लावले अन् मग सात इंजेक्शन मला देणार म्हणून तिथेच गडबडा लोळत मोठ्यानं भोकाड पसरून मी रडायला लागलो.

मायच्या कुशीत जाऊन रडायला लागलो. काही दिवस ही मातड खायची सवय सुटली पण; नंतर पुन्हा जैसे थे. पांढऱ्या मातीचा डेपूड दिसला की मी गटकन एक तुकडा काढून तोंडात टाकीत असत. अशी ही पांढऱ्या मातीचा ढेपूड खाण्याची माझी कथा साऱ्या गावाला माहित होती.

मायनं चुल्हीला पोचारा घेतला अन् अंघोळपाणी करून देवपूजा केली, तेव्हा तिच्या चहूबाजूंनी रांगोळी काढून मायने तिला हळदी कुंकू वाहिले. अन् पाणी इस्नाला आलं तसं माय मला उठवायला आली. थंडीचे दिवस असल्यानं पहाटे सूर्य उशाशी येऊनही उठायला नकोसं वाटायचं म्हणून मी अंगावर दोन गोधड्या घेऊन अंगाचा मुटकुळा करून झोपलो होतो. घटकाभरच्या मायने दिलेल्या सततच्या आवाजाला जरा त्रासूनच मी अंगावरल्या गोधड्या बाजूला सारल्या अन् अंग खाजवत उठलो.

आठचा पार कलला तसं मी इस्नाला आलेलं पाणी घेऊन सर्व पाणी अंघावर उभारून घेत अंघोळ पूर्ण केली. मायना दिलेली गरमागरम पोळी चहात बुडवून खात बसलो, थंडीचा दिवसांत अशी चहापोळी खाण्याचा सुख काही और होतं. माय आता मस्त भरल्या वांग्यासोबत म्हणून हातावर भाकरी करत होती. पहाटेची न्याहारी झाली तस घरातील कामे आवरती करून माय केस विंचरत परसदारी बसली होती अन् मी बुट घालून लांब बाह्याचा शर्ट घालून त्याच्या बाह्या वर ओढत होतो.

तितक्यात शांता मामी, इस्माईलची माय अन् इस्माईल आमच्या घराच्या रस्त्यानं आले अन् मला आवाज देऊ लागले. ओय छोटू हो गया क्या तेरा काम..!
पाटील के खेत मे प्याजा निकालने को जाना है..!

इस्माईलचा हा आवाज कानी येताच मी भाकरीचे पेंडके अन् कोड्यासचा डब्बा घेऊन वाटेला आलो. मायने दोन कवाड असलेलं आमचे परसदारचे कवाड कोंड्यात अडकवले अन् त्याला कुलूप लावून उटूळू उंबऱ्याला असलेल्या तुळशी वृंदावनात बादलीमध्ये लावलेल्या तुळशीत पुरून ठेवलं. तितक्यात शांता मामीने मायला आवाज दिला चला ओ भावजय बाई बिगिने लवकर गेलं म्हंजे दुपारची उन्हं येवोस्तोवर बरच काम आवरती घेता येईल.

मायना बिगिनेच वाहना पायात घातल्या अन् माय डोक्यावर कांदे वहायला म्हणून एक घमिले, विळा घेऊन निघाली. पुढे शांता मामी, इस्माईलची माय अन् त्यामागे माय असं सर्व चालत होते. मी अन् इस्माईल रस्त्याने बोराटीला, पेरूच्या झाडाला दगडे मारत चालत होतो, अधूनमधून चप्पलमध्ये दगड घेऊन भिरकावत होतो अन् कोणाचा दूर जातो हे बघून खिदळत होतो. 

रस्त्याच्या बाजूला असलेल्या पाण्याच्या पाटात दगड भिरकावीत खापर्यांचा खेळ खेळत होतो. जेव्हा पाट मागे पडला अन् पांदीची वाट लागली, तेव्हा इस्माईलने मक्काचं बुडूख एका अंगाला मोडून मला दिलं अन् त्यानेही घेतलं अन् आम्ही रस्त्यानं ते बुडूख वाटेवर असलेल्या मातडीवर घसडत घसडत चालू लागलो. तारेची खेळायची गाडी करावी तसं हे बुडूख आम्ही खेळत होतो.


क्रमशः
भारत लक्ष्मण सोनवणे.

टिप्पण्या

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

समुद्राच्या गोष्टी..!Dr. Nishigandha Nikas

समुद्राच्या गोष्टी..! Dr. Nishigandha Nikas  कितीही हुसकावले तरी हे दुःखजर्जर कावळे त्यांच्या सावल्यांच्या गाठी बांधून जातातच माझ्या कुडत्याला त्या सावल्या सोडवता सोडवता किती काटे मोडून घेऊ मी पायात ? आधी किती काटे मोडलेत त्यांचे हिशोब नेमकेच कुठे पूर्ण केले होते मी ! ह्या सावल्यांमुळे, ह्या काट्यांमुळे नक्कीच उशीर होणार मला ! नदीला भेटून, समुद्राच्या गोष्टी पाठवून द्यायच्यात मला ! साधारण आठ दिवसांपूर्वी. डॉ.निशिगंधा यांचा हा काव्यसंग्रह सस्नेह भेट मिळाला. यापूर्वी डॉ.निशिगंधा यांच्याशी बोलण्यातून समुद्राशी एकरूप झालेल्या नदीच्या कथा, कविता अनेकदा ऐकून झाल्या. त्यावर बोलणं झालं. त्यामुळं डॉ.निशिगंधा यांचं नदी आणि समुद्राशी असलेलं प्रेममय नातं कवितेशी किती एकरूप आहे हे जाणून होतो. डॉ.निशिगंधा यांनी जेव्हा हा हस्तलिखित दस्तावेज माझ्या वाढदिवशी मला भेट पाठवला. तेव्हा खरतर अनामिक एक वेगळा आनंद झाला होता. वाढदिवसाला पुस्तकं गिफ्ट पाठवणारी मैत्रीण आयुष्यात असावी असं खूप वाटायचं अन् या वाढदिवसाला ही मैत्रीण वाट्याला आली. खूप आनंद झाला, खरतर या सगळ्यामागे असलेल्या त्यां...

"मला उध्वस्त व्हायचंय"

मला उध्वस्त व्हायचंय..! मला उध्वस्त व्हायचंय..! "मला उध्वस्त व्हायचंय" पद्मश्री कवी दिवंगत नामदेव ढसाळ यांच्या पत्नी मल्लिका अमर शेख यांचं हे आत्मचरित्रात्मक पुस्तक.फावल्या वेळेत वाचलं अन् या पुस्तकाने अनेक अनेक प्रश्न देऊ केले,कवी नामदेव ढसाळ यांची ओळख माझ्या लेखी जी आहे ती म्हणजे विद्रोहाशी भाष्य करणारा हा एक कवी... कवी अन् दलितांच्या (हा शब्द मला इथे योग्य वाटत नाही) हक्कासाठी आपलं उभे आयुष्य देणारा विद्रोही कवी इतकीच काय त्यांच्याशी माझी ओळख.  खरतर हे आत्मचरित्र नसुन,पुरुषप्रधान समाजात स्त्रीची हेटाळणी,समाज पुरुषप्रधान संस्कृतीकडे कुठल्या नजरेने बघतो अन् तीच नजर स्त्रीला समाजात कोणत्या नजरेनं बघते यावर भाष्य करणारं हे पुस्तक.जे की खूप विवादाचे ठरलं,पण यातला वाद-विवाद कश्यासाठी होता..? हा ही एक प्रश्न मला पडला आहे...  तो वाद कवितेच्या पलिकडल्या संसारातील नामदेव ढसाळ यांच्यावर उघडपणे त्यांचा पत्नीने लिहण्यावर होता की,स्त्री बद्दल समाजात जी भावना होती ती कायम राहावी यासाठी होता,हे ही कळून चुकलं नाही.मुळात त्यांनी म्हंटल्याप्रमाणे इथे मला हे ही पटते की,एक कवी,एक च...

आयुष्यात वेळोवेळी केलेलं Move on..!

आयुष्यात वेळोवेळी केलेलं Move on..! काही लोकांच्या जगण्याला अन् काही लोकांच्या लिखाणाला असह्यतेचा श्राप असतो,त्यांचं जगणं असो की त्यांचं लेखन करणे असो एक अनामिक हुरहुर अन् एक भटक्या जीवाची भावना त्यांच्या लेखणीतून नियमित सामोरी येत असते..! निरर्थक जगण्याला जसं कुठलंही कारण नसतांना जसं ती व्यक्ती जगत असते अगदी तसंच ती निरर्थक लिहतही असते..! त्या असह्यतेचा श्राप असलेल्या व्यक्तीला रापलेल्या उन्हात लाल मातीच्या फुफाट्यात आपली वाट शोधायला हवी हवीशी वाटते,ती वाट संपूच नये असे वाटते. मरलेल्या काट्या कुट्याच्या रानात त्यांना मनसोक्त मानेवर येणारा घामाचा थेंब टिपत,मुंग्यांनी केलेल्या वारुळला न्याहाळत राहायला आवडतं.नव्यानं बांधलेल्या छोट्या दिमकांच्या बांबिला जवळून हातावर घेऊन हातावर त्यांचे लाड करून घ्यायला आवडतं..! दुपारच्या भर उन्हात लाल मातीच्या वाटेनं चालत असताना,कोरडे शुष्क पडलेल्या तणास सुगंध असल्याची खोटी जाणीव स्वतःला देत त्या कोरडे शुष्क तणास जमिनीशी लगट करून चुंबून घेऊन,त्याचा तो कोरडा शुष्क सुगंध छातीत भरून घ्यायला आवडतं..! उन्हाचे चटके अन् पावसाचे थेंब,हिवाळ्याची थंडी स...