"मला उध्वस्त व्हायचंय"

मला उध्वस्त व्हायचंय..!

मला उध्वस्त व्हायचंय..!

"मला उध्वस्त व्हायचंय" पद्मश्री कवी दिवंगत नामदेव ढसाळ यांच्या पत्नी मल्लिका अमर शेख यांचं हे आत्मचरित्रात्मक पुस्तक.फावल्या वेळेत वाचलं अन् या पुस्तकाने अनेक अनेक प्रश्न देऊ केले,कवी नामदेव ढसाळ यांची ओळख माझ्या लेखी जी आहे ती म्हणजे विद्रोहाशी भाष्य करणारा हा एक कवी...

कवी अन् दलितांच्या (हा शब्द मला इथे योग्य वाटत नाही) हक्कासाठी आपलं उभे आयुष्य देणारा विद्रोही कवी इतकीच काय त्यांच्याशी माझी ओळख. 

खरतर हे आत्मचरित्र नसुन,पुरुषप्रधान समाजात स्त्रीची हेटाळणी,समाज पुरुषप्रधान संस्कृतीकडे कुठल्या नजरेने बघतो अन् तीच नजर स्त्रीला समाजात कोणत्या नजरेनं बघते यावर भाष्य करणारं हे पुस्तक.जे की खूप विवादाचे ठरलं,पण यातला वाद-विवाद कश्यासाठी होता..?

हा ही एक प्रश्न मला पडला आहे... 

तो वाद कवितेच्या पलिकडल्या संसारातील नामदेव ढसाळ यांच्यावर उघडपणे त्यांचा पत्नीने लिहण्यावर होता की,स्त्री बद्दल समाजात जी भावना होती ती कायम राहावी यासाठी होता,हे ही कळून चुकलं नाही.मुळात त्यांनी म्हंटल्याप्रमाणे इथे मला हे ही पटते की,एक कवी,एक चळवळीचा कर्ता म्हणुन आपण नामदेव ढसाळ यांच्याकडे ज्या नजरेनं बघतो ते संसारात मात्र तसेही असेल जसे त्यांनी या चरित्रातून समोर आणले आहेत,पण हे ही तितकं मनाला पटणारे नाही...

संयुक्त महाराष्ट्राच्या चळवळीतील पहाडी आवाज म्हणुन ओळखले जाणारे असे शाहीर अमर शेख (भाई) ह्यांच्या त्या कन्या.लहानपणापासून सतत कवी,विचारवंत,गायक,कलाकार यांचा राबता त्यामुळे मनावर तत्त्वनिष्ठ विचारांचे लहानपणापासूनच संस्कार झाले आहेत.जातीवाद,धर्म या बेगडीच्या विळख्यात न अडकलेल्या सुशिक्षत,यात नशीब म्हणावं की काही वेगळं तीन महीन्यांच्या असतानाच प्लूरसीचा आजार झाल्याने सतत आजारपण अन त्या आजारपणातून आलेला एकाकीपण घालवण्यासाठी कवितेचा घेतलेला आधार,अवघ्या सात वर्षांच्या असतानाच त्यांनी आपली पहीली कविता लिहली आहे.सर्व काही आलबेल असताना वडिलांचा होणारा अपघाती मृत्य,बहिणीचे जाती,धर्माच्या चौकटी लांगुन केलेले लग्न अन् मग पुढं जगलेले आयुष्य..

नामदेव ढसाळ आणि मल्लिका अमरशेख ह्या दोन वेगवेगळ्या विचारप्रवाहांची ही गाथा आहे.नुस्त प्रेमाने कवीता केल्याने पोट भरत नाही,त्यासाठी दोघांची विचारही जुळायला हवे अन् नेमकं यांच्या बाबतीत तेच घडलं मग सामोरी येणारी वस्तुस्थिती जी खुप वाईट आहे.अन् याच वस्तुस्थितीला स्वीकारत नाक दाबून हुंदके देण्यासारखी झालेली मल्लिका अमरशेख यांची अवस्था...

मग पुढं या सर्व स्थितीला संसार या शब्दाच्या पलिकडे जावून लिखाणातून व्यक्त करण्याचा त्यांचा प्रयत्न,अन् आशुच्या जन्माबरोबर जन्म घेणारे "मला उध्वस्त व्हायचय" हे पुस्तक.

समाजातल्या पुरुषी वर्चस्वाबद्दलचा हा लढा आहे,हे सर्व भेदून त्या पल्याडचे आयुष्य जगण्यासाठी लेखिकने कैद केलेले काही उध्वस्त क्षण...

Written by,

Bharat sonawane.